What is nepotism?

Wat houdt nepotisme in?

Nepotisme verwijst naar vriendjespolitiek door iemand met gezag ten gunste van familieleden of goede vrienden, met name bij het aantrekken van nieuw personeel of bij promotiebeslissingen binnen een organisatie. Het verschijnsel wordt vaak gelinkt aan familiebedrijven, maar kan in elk type onderneming voorkomen (ook in remote-first organisaties) waar personen met macht hun professionele keuzes laten sturen door persoonlijke banden.

In een internationaal samengesteld team kan nepotisme zware gevolgen hebben. Allereerst kan het een sfeer van oneerlijkheid scheppen. Wanneer werknemers vermoeden dat promoties of kansen niet op verdienste maar op persoonlijke relaties berusten, leidt dat vaak tot frustratie en een dalend moraal. Dergelijke ontwikkelingen kunnen op hun beurt de productiviteit en de prestaties van het team aantasten.

Nepotisme staat diversiteit in de weg. Als men steeds mensen uit een kleine, vertrouwde kring aanstelt of promoot, neemt de variatie in achtergrond, zienswijzen en ideeën meestal af. Bovendien kan nepotisme binnen een internationale context spanningen en misverstanden veroorzaken tussen collega’s uit verschillende culturen, wat de samenwerking verder belemmert.

Hoe kunnen HR-verantwoordelijken nepotisme op de werkvloer voorkomen?

Nepotisme kan aanzienlijke schade toebrengen aan internationale teams, maar er bestaan effectieve manieren om het tegen te gaan. HR-verantwoordelijken beschikken over verschillende tactieken om dit aan te pakken.

Stel duidelijk beleid op: De eerste stap bestaat uit het invoeren van een helder beleid waarin nepotisme uitdrukkelijk verboden wordt. In dat beleid dient u ondubbelzinnig te omschrijven wat nepotisme inhoudt en welke consequenties eraan verbonden zijn. Alle medewerkers binnen de organisatie moeten bekend zijn met dit beleid en weten dat het consequent wordt nageleefd.

Bevorder kansen op basis van verdienste: Functies en promoties dienen uitsluitend op verdienste gebaseerd te worden. Dat betekent dat beslissingen moeten steunen op kwalificaties, prestaties en het potentieel van kandidaten, niet op persoonlijke banden. Hanteer transparante selectiecriteria en betrek meerdere beslissers bij het proces om de eerlijkheid te garanderen.

Regelmatige training aanbieden: Organiseer periodieke opleidingssessies voor alle medewerkers, met speciale aandacht voor leidinggevenden en beslissers, over de negatieve effecten van nepotisme en het belang van een rechtvaardige werkplek. Daarmee vergroot u het bewustzijn en het inzicht rond dit onderwerp.

Een klokkenluidersregeling instellen: Richt een vertrouwelijk meldpunt in zodat medewerkers gevallen van nepotisme kunnen melden zonder angst voor vergelding. Dit helpt nepotistisch gedrag te ontmoedigen en stelt werknemers in staat te reageren wanneer zij dergelijke praktijken opmerken.

Diversiteit aanmoedigen: Stimuleer meer diversiteit in uw wervingsproces en leg de nadruk op het belonen van prestaties. Dat verkleint de kans op nepotisme en biedt bijkomende voordelen, zoals meer creativiteit, betere besluitvorming en een inclusievere werkomgeving.

Regelmatig de processen nalopen: Controleer periodiek uw wervings- en beoordelingsprocedures om te verzekeren dat ze eerlijk en onbevooroordeeld verlopen. Op die manier kunt u eventuele gevallen van nepotisme vroegtijdig opsporen en corrigeren voordat ze uitgroeien tot een groot probleem.

HR-verantwoordelijken spelen een cruciale rol bij de uitvoering van deze maatregelen om een rechtvaardige en eerlijke werkplek te waarborgen. Door die stappen te nemen, scheppen zij een omgeving waarin alle teamleden op basis van hun verdiensten de kans krijgen succesvol te zijn, in plaats van op grond van persoonlijke relaties.